https://www.novellaw.ir/ مطالعات نوین حقوق و محیط زیست fa daily 1 Sat, 15 Mar 2025 00:00:00 +0330 Sat, 15 Mar 2025 00:00:00 +0330 https://www.novellaw.ir/article_224789.html زمینه و هدف: شناسایی تعهدات حقوق بشری دولتها در موافقتنامه های «کپنهاگ»، «کانکون» و «پاریس» باعث گردید تا دسترسی به انرژیهای پایدار و مدرن از حمایت توامان حقوق محیط زیست و حقوق بشر برخوردار گردد. با وجود این شناسایی و حمایت دوجانبه، مطالعه در مورد جایگاه انرژیهای پایدار و مدرن در بهره مندی انسانها از محیط زیست سالم اغلب مغفول و مورد بی توجهی قرار گرفته است. این در حالی است که دسترسی زنان به انرژیهای پایدار به عنوان قربانیان اصلی ناپایداری انرژی موضوعی قابل تأمل و درخور بررسی است.با توجه به تأثیرات خدمات انرژی در برخورداری زنان از حقوق بشر، این پرسش مطرح است که دسترسی زنان به انرژیهای پایدار و مدرن چه جایگاهی در حقوق بین الملل دارد؟ روش تحقیق: این تحقیق به روش کتابخانه‌ای و تحلیل محتوای اسناد بین المللی محیط زیستی و حقوق بشری ضمن بررسی ماهیت اشتقاقی یا بنیادی حق بر انرژی، به تعهدات دولتها در زمینه تامین انرژی پایدار و مدرن مطابق اسناد نوین محیط زیستی و مشاهدات نهایی کمیته رفع تبعیض علیه زنان میپردازد. یافته ها و نتایج: یافته های تحقیق نشان میدهد از منظر اسناد بین المللی محیط زیستی و نهادهای حقوق بشری، دسترسی زنان به انرژیهای پایدار یک حق اساسی بوده و ناپایداری در تأمین انرژی طیف وسیعی از حقوق بشر را در معرض تهدید مستقیم قرار میدهد. نتایج تحقیق لزوم توسعه منابع انرژی تجدیدپذیر از طریق سرمایه گذاری و سیاستگذاری مناسب توسط دولتها را نشان میدهد. https://www.novellaw.ir/article_226612.html تأملی بر جرائم مرتبط با تغییر کاربری اراضی زراعی و باغی در حقوق ایرانچکیدهحفاظت از اراضی باغی وکشاورزی اطراف شهرها در برابر تغییرکاربری غیر مجاز باتوسل به ابزارهای حقوقی اهمیت به-سزایی دارد. بسیاری از این اراضی بدون توجه به جنبه‌های زیست محیطی، اجتماعی واقتصادی واکولوژیکی آنها تغییر کاربری داده می‌شوند. در نظام حقوقی ایران برخی از اقدامات در این زمینه جرم انگاری شده است. در این مقاله با رویکردی انتقادی وتحلیلی به بررسی جرائم حقوقی مربوط به حفاظت از اراضی زراعی وباغی در حقوق ایران پرداخته شده است. نخست اشاره به اهمیت، ضرورت وزمینه‌های حقوقی حفاظت از باغها واراضی کشاورزی نموده وسپس به بررسی جرایم مرتبط با تغییرکاربری اراضی زراعی و باغی در قانون حفظ کاربری اراضی خواهیم پرداخت. مهمترین رهیافت ترویجی و پژوهشی این مقاله تأکید بر استفاده از ابزارهای سیاست جنایی مشارکتی در نظارت و کنترل تخلفات مرتبط با تغییر کاربری اراضی زراعی و باغی است. کلید واژه‌ها: جرم تغییرکاربری، اراضی باغی، اراضی زراعی، حقوق کشاورزی https://www.novellaw.ir/article_226613.html تحلیل اقتصادی حقوق محیط زیست با استفاده از نظریه بازی‌ها ابزاری قدرتمند برای درک تعاملات میان دولت، صنایع و جامعه در مدیریت منابع طبیعی و کاهش آلودگی است. این مقاله با استفاده از چارچوب نظریه بازی‌ها، رفتار کنشگران مختلف را در مواجهه با قوانین زیست‌محیطی و نقش نظریه بازی‌ها در سیاست‌گذاری محیط زیستی بررسی می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه تصمیمات استراتژیک بازیگران می‌تواند به تعادل‌های مختلفی مانند تعادل نش منجر شود. نتایج نشان می‌دهد که در غیاب مشوق‌های مناسب یا اجرای قوی قوانین، بازیگران ممکن است به راهبردهای ناسازگار با حفظ محیط زیست گرایش پیدا کنند. با این حال، ابزارهای اقتصادی نظیر مالیات‌های زیست‌محیطی و یارانه‌های سبز می‌توانند به بهبود همکاری و کاهش آثار منفی زیست‌محیطی کمک کنند. در این مقاله، با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی مدل‌هایی مانند معضل زندانی، تراژدی منابع مشترک و بازی‌های هماهنگی، پیامدهای قوانین و مقررات زیست‌محیطی بر رفتار اقتصادی بازیگران تحلیل می‌گردد. نتایج نشان می‌دهد که تدوین مقررات مؤثر، اعمال مشوق‌های اقتصادی و ایجاد مکانیسم‌های نظارتی و تنبیهی مناسب می‌تواند انگیزه‌های همکاری میان بازیگران را افزایش داده و از پیامدهای منفی عدم‌همکاری جلوگیری کند و استفاده از رویکرد نظریه بازی‌ها می‌تواند به درک بهتر تعارضات زیست‌محیطی و طراحی سیاست‌های کارآمدتر منجر شود. https://www.novellaw.ir/article_232755.html مسائل زیست‌محیطی در عصر حاضر به یکی از مهم‌ترین چالش‌های بشری تبدیل شده است. تغییرات اقلیمی، افزایش آلودگی‌های صنعتی، کاهش تنوع زیستی و تخریب منابع طبیعی ضرورت بازنگری در ابزارهای حقوقی و اقتصادی حفاظت از محیط زیست را بیش از پیش آشکار ساخته است. مالیات سبز به‌عنوان ابزاری اقتصادی با پشتوانه حقوقی، در تلاش است تا هزینه‌های بیرونی ناشی از آلودگی را به عاملان آن منتقل کرده و انگیزه لازم برای استفاده از فناوری‌های پاک را فراهم آورد. این پژوهش با رویکرد تحلیلی–توصیفی و بر اساس منابع کتابخانه‌ای و اسنادی، به بررسی جایگاه مالیات سبز در نظام حقوق بین‌الملل محیط زیست و وضعیت آن در ایران پرداخته است. نتایج نشان می‌دهد که علی‌رغم پذیرش اصولی همچون «پرداخت توسط آلوده ساز» در اسناد بین‌المللی، فقدان ضمانت اجراهای قوی مانع از تحقق کامل اهداف این ابزار شده است. در ایران نیز با وجود برخی مقررات پراکنده، مالیات سبز هنوز به‌عنوان یک نظام جامع تعریف نشده است. در نتیجه، برای تحقق کارآمدی مالیات سبز، تدوین قانون جامع، تقویت ضمانت اجراها و بهره‌گیری از تجارب موفق بین‌المللی ضروری است.